AMALAN KAMPUNG UBAI: PENJELASAN BERDASARKAN HUKUM SYARAK

ASSALAMUALAIKUM.

AMALAN KAMPUNG UBAI: PENJELASAN BERDASARKAN HUKUM SYARAK

Oleh: Esmari Bin Mohd Rabi

Jabatan Mufti Negeri Pahang telah menerbitkan keputusan Jawatankuasa Perundingan Hukum Syarak Negeri Pahang Bil. 1/2026, yang bersidang pada 27 dan 28 April 2026, berkaitan beberapa amalan yang dikaitkan dengan penduduk Kampung Ubai, Kuantan, Kampung Ubai, Pekan dan kawasan sekitarnya. Kajian tersebut mengambil kira aspek akidah, syariah, adab dan akhlak.

Penting difahami bahawa keputusan tersebut merujuk kepada amalan-amalan khusus yang disenaraikan, bukan menghukum keseluruhan penduduk Kampung Ubai.

1. Dari sudut akidah

Antara amalan yang ditegur ialah kepercayaan tertentu ketika menyembelih ayam sebelum jenazah dibawa ke tanah perkuburan, doa yang dikatakan menyampaikan roh haiwan kepada si mati, mencagar cincin untuk tujuan menolak bala serta menyusup di bawah keranda dan mencampakkan wang syiling dengan kepercayaan tertentu.

Jabatan Mufti Negeri Pahang memutuskan bahawa amalan-amalan tersebut mengandungi unsur khurafat dan bercanggah dengan akidah Islam apabila dikaitkan dengan kepercayaan yang tidak mempunyai asas syarak.

Prinsip asas Islam ialah manfaat dan mudarat berada di bawah ketentuan Allah SWT. Oleh itu, sesuatu objek, adat atau ritual tidak boleh dipercayai mempunyai kuasa ghaib tanpa dalil syarak.

2. Dari sudut syariah

Keputusan tersebut turut menyentuh beberapa perkara berkaitan pengurusan jenazah dan ibadah.

Antaranya, haram menyembelih binatang atas nama jenazah atau menyeru selain nama Allah. Namun, menyembelih binatang dengan nama Allah kemudian menghadiahkan pahalanya kepada si mati adalah perkara yang berbeza.

Pengurusan jenazah juga tidak wajar sengaja dilambatkan sehingga memudaratkan jenazah. Begitu juga, keluarga si mati tidak boleh dipaksa mengadakan tahlil atau kenduri arwah pada hari tertentu sehingga menjadi beban kepada mereka.

Selain itu, kutipan yang dinamakan “zakat kenderaan” dinyatakan tidak mempunyai asas syarak dan ditegah dalam keputusan tersebut. Amalan menggabungkan qada solat Subuh dengan solat Hari Raya dan solat Hajat juga diputuskan bercanggah dengan syarak.

3. Pengurusan jenazah mesti beradab

Islam sangat menitikberatkan penghormatan terhadap jenazah. Antaranya ialah menjaga aurat, maruah dan kehormatan orang yang telah meninggal dunia.

Oleh itu, membiarkan jenazah terdedah atau memandikannya di tempat terbuka di hadapan khalayak ramai bertentangan dengan adab pengurusan jenazah yang ditetapkan Islam.

Pada masa yang sama, urusan jenazah tidak sepatutnya menyebabkan kewajipan fardu seperti solat ditinggalkan atau dilengah-lengahkan tanpa alasan syarie.

4. Prinsip penting: Adat bukan semuanya salah

Islam tidak menolak adat masyarakat secara keseluruhannya. Adat boleh diterima selagi tidak bercanggah dengan akidah dan hukum syarak.

Masalah timbul apabila sesuatu adat diberikan kepercayaan ghaib, dianggap wajib sedangkan syarak tidak mewajibkannya, atau dilakukan sehingga melanggar hukum Allah.

Sebab itu ukuran utama bukanlah sama ada sesuatu amalan itu “adat orang dahulu” atau “sudah lama diamalkan”, tetapi sama ada ia mempunyai asas yang diterima syarak atau sebaliknya.

Kesimpulan

Kes Kampung Ubai mengingatkan kita bahawa agama perlu dipelajari daripada sumber dan ulama yang muktabar, bukan semata-mata berdasarkan adat, kebiasaan atau kepercayaan yang diwarisi.

Apa-apa amalan yang menyentuh akidah, ibadah dan perkara ghaib hendaklah ditimbang dengan al-Quran, al-Sunnah serta disiplin ilmu syarak.

Yang benar hendaklah dipertahankan, yang tersilap hendaklah diperbetulkan dengan ilmu dan hikmah. Teguran agama pula hendaklah disampaikan dengan kasih sayang, adab dan pendidikan, bukan dengan menghina atau memusuhi masyarakat.

Mudah-mudahan usaha membetulkan amalan membawa kita semua kembali kepada akidah yang sahih, ibadah yang benar dan akhlak yang mulia.

Rujukan 

1. Jabatan Mufti Negeri Pahang. (2026). Ajaran di Kampung Ubai, Kuantan. Keputusan Jawatankuasa Perundingan Hukum Syarak Negeri Pahang Bil. 1/2026. [Jabatan Mufti Negeri Pahang – e-Fatwa](https://mufti.pahang.gov.my/en/fatwa/2026/ajaran-di-kampung-ubai-kuantan?utm_source=chatgpt.com)

2. Yahya, K. (2026, October 1). Amalan Kampung Ubai bercanggah syarak. Utusan Malaysia. [Utusan Malaysia – laporan Kampung Ubai](https://www.utusan.com.my/berita/2026/10/amalan-kampung-ubai-bercanggah-syarak/?utm_source=chatgpt.com)

Nota: Untuk artikel ilmiah, sumber Jabatan Mufti Negeri Pahang .

Semoga perkongsian di atas dapat disebarluaskan agar diketahui oleh umat Islam. 

Dikongsikan oleh